Hiligaynon news: Lugar pampubliko nga hilway sa asu nagdaug Red Orchid Awards

By Vicente W. Villavert

Friday 22nd of June 2012

SYUDAD SANG ILOILO, Hunyo 22 (PIA) -- Makabig nga nagapanggamot na ang kampanya sang gobyerno para sa hilway sa asu (smoke-free) nga mga lugar pampubliko diri sa Western Visayas kasunod sang pagdaug sang nagapanguna nga pasidungog nga ginatawag 2012 Department of Health (DOH) Red Orchid Awards.

Suno kay Director Susana K. Madarietta sang DOH 6, ang Western Visayas nakaangkon sang "grand slam win" bangud kay ang tanan sini nga mga nominado lakip ang DOH-Center for Health Development Western Visayas nagdalaug.

Ang Red Orchid Awards isa ka tuigan nga hilikuton para sa pagtukib sang 100% Tobacco-Free Centers for Health Development, Government Hospitals, Government Offices kag mga Local Government Units.

Ang 10 ka mga awardees ukon pinasidunggan nga tagdaug sa Westren Visayas awardees amo ang kalakip sa 86 pa ka iban nga mga awardees sa bug-os nga pungsod ang ginpasidunggan sa ila mga kampanya kontra asu ukon pagpanigarilyo.

Ang mga awardees amo ang DOH-Center for Health Development-Wetsren Visayas; Western Visayas Medical Center; Western Visayas Sanitarium; Corzon Locsin Montelibano Memorial Hospital and the Don Jose Monfort Medical Center Extension Hospital; para sa Local Government category: Iloilo City; ang munisipalidad sang Anilao, probinsya sang Iloilo; Buenavista, probinsya sang Guimaras; Dumalag, probinsya sang Capiz; kag Roxas City sa probinsya sang Capiz.

Ang pagpasidungog kabahin sang selebrasyon sang 2012 World No Tobacco Day nga kon sa diin nakatutok sa pagpahilabot sang industriya sa tabako kag daku nga pagkinahanglan nga mapalantad kag sagngon ang agresibo nga pagpaninguha nga paluyahon ang WHO Framework Convention on Tobacco Control. Ang kampanya mabaskug nga ginapabutyag ang seryoso nga katalagman sa ikaayong-lawas nga ginapangatubang sang publiko.

Ang press report sang DOH 6 nagapabutyag nga sa karon nga tuig, 10 ka mga DOH Centers for Health Development ; 12 ka mga opisina sang gobyerno; 25 ka mga munisipalidad; anum ka mga syudad; 28 ka government hospitals ang ginproklamar nga tagdaug para sa Red Orchid awards.

Lima ka mga LGUs, ini ang Caluag, Quezon; Davao City; Legazpi City; Maasin City kag Talisayan, Misamis Oriental ang napahamtang na sa Hall of Fame sang DOH Red Orchid Awards pagkatapos nga magdalaug na sang tatlo ka sunod sunod nga kadalag-an sa sulod sang tatlo ka tuig nga pag implementar sang 100% tobacco-free environments.

Ang mga awardees nakabaton sang mga tropiyo (trophies) kag mga certificates samtang ang Hall of Fame awardees nakabaton sang P500,000 project grant para matayuyon ang ila natungdan nga mga tobacco control activities ka gang mga LGUs nga naproklama bilang Red Orchid awardees may dugang nga P100,000 nga bili sang mga bulong (medicines) nga ila mna pagagamiton para sa smoking cessation programs ukon pag control sang non-communicable diseases, pahayag sang DOH 6 press report.

Suno sa DOH ang mga tagdaug ginpili base sa kabaskugon sang ila "comprehensive efforts" sa pagpatuman sang 100% Tobacco-Free Environment nga ginasunod ang MPOWER sang World Health Organization,“MPOWER”.

Ang MPOWER isa ka acronym tnga nagapabutyag sang auom ka mga naaprubahan na nga mga tobacco control policies, nga amo ang mga masunod: Monitor tobacco use and prevention policies (bantayan ang mga polisa sa paggamit kag pagtapna sang pagpanabako); Protect people from tobacco smoke (amligan ang publiko batok sa asu sang tabako); Offer help to quit tobacco use (magtan-ay sang bulig para sa pag-untat na sa pagpanabako); Warn against the dangers of tobacco (magpaandam bahin sa mga katalagman nga dala sang pagpanigarilyo); Enforce bans on tobacco advertising(e-patuman ang pagdumili sa pag-advertise sa mga produkto sang mga tabako ukon sigarilyo; kag Raise taxes on tobacco (pataasan ang buhis sa mga produkto nga mga tabako/sigarilyo).

Suno sa DOH press report ang pangkalibutanon nga epidemya nga tuga sang tabako nagapatay sang malapit anum ka milyon ka tao tagsa ka tuig, kag linibo ka mga tao ang makahaklo sang second-hand smoke ukon asu nga ginbuga sang nagapanigarilyo nga mahaklo sang iban nga tao nga magatuga sang halit sa kalawasan. (JSC/VWV-PIA 6 Iloilo)